Lættir og fjálgir tónar heima hjá Gunn Hernes
9 myndir
Lættir og fjálgir tónar heima hjá Gunn Hernes
Eftir: Barbaru Hilduberg Myndir Amy Hansen 03.04.2025

Eysturbýurin í Havn rúmar mongum, smølum og hugnaligum síðugøtum. Ein av hesum síðugøtum er Tjarnardeild - eitt hugnaligt grannalag við fjølbroyttum sethúsum og prýðiligum havum. Gunn Hernes, stjóri í Norðurlandahúsinum, býr í hesum hugnaliga umhvørvinum saman við unnustanum Niles Una Dam.

***

Hóast ferðin er høg, og Gunn Hernes hevur nógv um at vera, so gevur hon sær góðar stundir, nú vit falla í prát í havanum. Vit standa so hugnaligt mitt ímillum trø, blómur, tulipanir og plantukassar, og Gunn fortelur við stórum ágrýtni um ymsu uttandura verkætlanirnar. 

 - Eg elski blómur og havaarbeiði! Og eg eri so glað fyri endiliga at hava fingið møguleika  at gera egnar blómukassar, dyrka egið grønmeti og annað. Føroyska veðurlagið kann til tíðir vera eitt sindur avbjóðandi, men eg leggi meg eftir at dyrka tað, ið vit kunnu eta; salat, urtir, gularøtur o.a. Tað sæst aftur, at Gunn hevur grønar fingrar, og at hon hjúklar um rundan um húsini. 

- Eg eri so heppin at hava arvað ein so flottan hava, og eg verði ferð eftir ferð bilsin, tá ið eg síggi, hvussu tað sprettur og spírar rundan um meg.  

Tað var ein fortreyt, at húsini, ið Gunn og Niels Uni keyptu, vóru stór og rúmlig. Tilsamans eru tey fimm í húsi; Gunn, Niels Uni og synir hansara Marius, Mikal og Tummas.  

- Eg segði við dreingirnar, at teir skuldu minnast til at halda tað reint og ruddiligt, nú tit komu at vitja. Nú verður spennandi at vita, hvat ið vit koma inn til, greiðir hon frá við einum smíli, nú vit nærkast inngongdini. 

 
 
Fjálgir litir 
Inni er fjálgt og friðarligt. Tveir teir elstu dreingirnir liggja enn og sova, og vit flyta okkum spakuliga innar í køkin. Eitt tað fyrsta, ið eg leggi til merkis, er serliga litspælið í húsinum. Mjúk og veik blá litbrigdi ganga aftur ymsastaðni, og í køksumráðnum eru natúrligir, grønir litir á køkselementum og innbúgvi. Litirnir hanga væl saman og skapa eitt róligt huglag.  

- Tað stóð okkum rættiliga skjótt greitt, at vit ikki vildu hava hvítar veggir. Litirnir geva eyka til rúmini, t.d. broytist guli liturin í spísistovuni, so hvørt sum árstíðirnar skifta. Onkuntíð er liturin brúnligur, onkuntíð reyðgulur og aðrar tíðir er hann okkurgulur. Okkum dámar væl hesar variatiónir - tær skapa lív og geva rúmunum hita.  

 
Grøni køkurin hevur vakurt og einfalt skap og hóskar væl til restina av umhvørvinum. Framsíðurnar eru í mjúkum, støvgrønum liti og standa í góðari kontrast til ráa betong-dámin á vegginum. Svørtu hvítvørurnar, svarta vaskið og svørtu lampurnar hóska eisini væl til viðkvæma, grøna litin og ráa veggin. Gunn er sera glað fyri grøna køkin, men við einum smíli greiðir hon frá, hvussu tað í veruleikanum var av reinari tilvild, at køkurin endaði júst í hesum litinum. 

 -Upprunaætlanin hjá okkum var ein heilt onnur. Húskið var í felag komið fram til, at nýggi Ikea-køkurin skuldi vera gráur. Men korona gjørdi, at gráu køkselementini ikki kundu útvegast til Føroya, og tí bleiv køkurin grønur í staðin. Eisini køksborðið, ið er frá FDB, skuldi eftir ætlan vera svart. Men, tá ið vit pakkaðu tað upp, sóu vit, at borðplátan var… grøn! Vit kundu ikki annað enn flenna. Og vit blivu skjótt samd um, at grøni liturin var komin fyri at vera. Nú elska vit hesar litirnar og kundu ikki hugsað okkum nakað annað.  
 
Gunn og Niels Uni hava valt at prýða køksveggirnar og endaveggin í stovuni við tapeti frá Rebel Walls. Tey ynsktu sær rustikkan og industriellan dám í køkinum, og hetta fingu tey við at líma “rátt betong” á veggirnar. Á endavegginum í stovuni er tapet við múrsteins-mynstri. 

 - Tapetið í stovuni fekk eg trumfað ígjøgnum. Vit hava bert vindeygu á eini síðu í stovuni, og eg var tí bangin fyri, at stovan fór at kennast eitt sindur ov ‘boksut’, um endaveggurin ikki bleiv bloyttur upp við liti ella mynstri. Eisini yngsti sonurin ynskti sær ein tapetseraðan vegg í kamarinum. Vit ímyndaðu okkum, at tannáringurin fór at velja sær tapet í New York’ara stíli ella líknandi. Men nei, har fóru vit skeiv; hann ynskti sær kirsuberjatræ - og einki annað!  
 
Frískar samansetingar 
Gunn dámar væl at spæla við úttrykkinum; hon klæðir seg í litrík klæði, eins og smúkkur, skógvar o.a. eisini eru litrík og leikandi í sínum sniði. Hetta speglast aftur í umhvørvinum heima við hús, og serliga eru tað frískligu, gulu og grønligu litbrigdini, ið síggjast aftur í blómum, prýðislutum og listarverkum. Í stovuni stendur ein vakur, grønur Alvar Aalto vasi, ið Gunn hevur havt við sær ígjøgnum nógv ár. Eisini fleiri blómutyssi og grønar plantur prýða um í stovuni.  

- Plantur geva nakað organiskt, og tær vaksa líkasum við rúminum. Eg hevði kent tað eitt sindur deytt, um ongar plantur vóru her.  

Gunn dámar væl at blanda tað natúrliga og tað ráa, samstundis sum hon eisini hevur ein kærleika fyri bohéme stílinum. 

-Eg royni at skrúva niður fyri bohéme partinum, tí annars kemur panikkur í restina av húskinum, sigur hon flennandi.  
 

Nýmótans listarverk 
Flestu listarverkini, ið hanga í stovuni, hevur Gunn keypt í Steinprenti. Tó er eisini okkurt, ið  er keypt á framsýning og í endurnýtslu.  

- Hendan myndin, ið hongur her, bleiv keypt í samráð við mannin. Eg mintist tíbetur til líka at vísa honum listarverkið á Facetime, áðrenn eg fór yvir til kassan, greiðir hon flennandi frá.  

Víðari fortelur hon um, hvussu tað fyri hana hevur kravt eina tilvenjing at ‘samráðast’, áðrenn listarverk og innbúgv verða keypt. Gunn hevur búð einsamøll ein stóran part av sínum vaksna lívi, og hetta er fyrstu ferð, at hon keypir hús og setur búgv - enntá saman við fýra øðrum. 

 - Mær dámar væl at búgva soleiðis. Tað hevur kravt eitt sindur av tilvenjing, men eg haldi, at vit øll hava funnið stevið í nýggju rammunum.  
 
Listarverkini, ið hanga í gongini, eru ein blanding av nýggjum og eldri verkum hjá bæði Gunn og Niels Una.  

- Okkurt havi eg fingið í gávu, og hesa fittu myndina hevur Marius málað av pápa sínum. Eisini í køkinum eru listarverk at finna, og hyggur tú nærri, er týðiligur, reyður tráður, ið strekkir seg frá køkinum og oman í stovuna. Heilaga kvøldmáltíðin er avmyndað – heilar tvær ferðir. Tað einu útgávuna hevur Niels Uni fingið í gávu frá einum svenskum listamanni; ein kvøldmáltíð við týðiligum, ironiskum twisti. Hin kvøldmáltíðin er steinprent í stórum formati eftir Torbjørn Olsen. Við síðuna av er standmynd á gólvinum, ið Ludvík á Brekku hevur tilevnað. Standmyndin er serstøk og prýðilig - á ein heldur øðrvísi hátt. Myndamálið kann tykjast heldur ógvusligt við blóði, føroyskum flaggi og týðiligum, politiskum og átrúnaðarligum tilsipingum. 

 
Tónar og mentan 
Gunn og Niels Uni eru bæði sera virkin og áhugað í tí mentanarliga, og teimum dámar væl at vitja matstovur og tónleikastøð, bæði her heima og uttanlands. Og í stovuni stendur ein plátuspælari við nógvum plátum.  

- Tað er næstan blivið eitt ritual hjá okkum at sita við plátuspælaran. Tað er, sum hoyrir tú tónleik á øðrvísi hátt, tá ið tú setur eina LP á… Kanska er tað tí, at tað er eitt slag av fysiskari handling...  

Gunn hevur nýliga verið á konsert hjá Brimheim, og síðsta LP’in í plátusavninum er “Can’t hate myself into a different shape” hjá Brimheim.  

Myndir
9 myndir
<p>-Eg havi frá byrjan verið tilvitað um, at pláss skal vera fyri okkum báðum - við øllum tí, ið hartil hoyrir. Listarverkini eru við til at lýsa, hvørji vit eru, og okkum dámar væl at førka og prika til. Alt nýtist ikki vera so seriøst alla tíðina. &nbsp;</p>

-Eg havi frá byrjan verið tilvitað um, at pláss skal vera fyri okkum báðum - við øllum tí, ið hartil hoyrir. Listarverkini eru við til at lýsa, hvørji vit eru, og okkum dámar væl at førka og prika til. Alt nýtist ikki vera so seriøst alla tíðina.  

<p>Grønu velour-sofuna í stovuni hevði Gunn við sær frá fyrra bústaðnum í Hoyvík, og butterfly-stólin úr brúnum leðri hevur hon havt við sær úr Íslandi.</p>

Grønu velour-sofuna í stovuni hevði Gunn við sær frá fyrra bústaðnum í Hoyvík, og butterfly-stólin úr brúnum leðri hevur hon havt við sær úr Íslandi.

<p>Gunn og Niels Uni vóru frá byrjan tilvitað um, at tilfar til gólv og annað skuldi hava høga slitstyrki. Valið fall tí á klik-vinyl til bæði stovu og køk.&nbsp;&nbsp;</p>

Gunn og Niels Uni vóru frá byrjan tilvitað um, at tilfar til gólv og annað skuldi hava høga slitstyrki. Valið fall tí á klik-vinyl til bæði stovu og køk.  

<p>&nbsp;&nbsp;-Vit hava eina ørgrynnu av borðbúnaði í øllum hugsandi sniðum og litum. Eg leggi einki í, um tallerkar, koppar og annað ikki eru eins, tá ið eg dekki borð. Eg haldi harafturímóti, at tað hevur sína sjarmu, at øll sita við hvør sínum liti, sniði og søgu.&nbsp;</p>

  -Vit hava eina ørgrynnu av borðbúnaði í øllum hugsandi sniðum og litum. Eg leggi einki í, um tallerkar, koppar og annað ikki eru eins, tá ið eg dekki borð. Eg haldi harafturímóti, at tað hevur sína sjarmu, at øll sita við hvør sínum liti, sniði og søgu. 

<div class="OutlineElement Ltr SCXW81373964 BCX0">
<p class="Paragraph SCXW81373964 BCX0">Húsini, ið eru frá 1976, høvdu eina tíðartypiska grundtekning við m.a. longum gongdum, nógvum hurðum og smáum rúmum. Tá ið Gunn og Niels Uni yvirtóku húsini, valdu tey at gera størri broytingar beinanvegin. Nýtt tak bleiv lagt á, el bleiv lagt inn av nýggjum, og veggir blivu tiknir niður m.a. ímillum køk, spísistovu og dagligstovu. </p>
</div>
<div class="OutlineElement Ltr SCXW81373964 BCX0">
<p class="Paragraph SCXW81373964 BCX0"> </p>
</div>

Húsini, ið eru frá 1976, høvdu eina tíðartypiska grundtekning við m.a. longum gongdum, nógvum hurðum og smáum rúmum. Tá ið Gunn og Niels Uni yvirtóku húsini, valdu tey at gera størri broytingar beinanvegin. Nýtt tak bleiv lagt á, el bleiv lagt inn av nýggjum, og veggir blivu tiknir niður m.a. ímillum køk, spísistovu og dagligstovu.